ABD-İran anlaşması sonrası petrol fiyatlarında son durum

ABD ile İran arasındaki geçici anlaşmanın ardından Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan ve toplam 5 milyon varil ham petrol taşıyan üç tankerin bölgeden ayrılmaya başladığı bildirildi.

Reuters ajansının aktardığı gemi takip verileri, tankerlerden ikisinin Asya'ya doğru yol aldığını gösterirken, Hürmüz Boğazı'ndaki bu hareketlilik küresel petrol arzını artırarak fiyatların gerilemesine yol açtı.

TANKERLER HÜRMÜZ'DEN ÇIKIŞ YAPMAYA BAŞLADI

Veri analiz şirketleri LSEG ve Kpler verilerine göre, 2 milyon varil Katar kondensatı ve Abu Dabi ham petrolü taşıyan Güney Kore bayraklı "VL Breeze" adlı ultra büyük ham petrol taşıyıcısı (VLCC), boğazı geçerek Güney Kore'nin Daesan limanına doğru yola çıktı.

Güney Koreli rafineri şirketi Hyundai Oilbank tarafından kiralanan bu süper tankerin yanı sıra, Indian Oil Corporation (IOC) tarafından kiralanan Liberya bayraklı "Plata Carrier" adlı VLCC de 2 milyon varil Suudi ham petrolüyle boğazdan ayrıldı.

Yine Liberya bayraklı olan ve 1 milyon varil Irak Basra ham petrolü taşıyan "Prudent Warrior" adlı Suezmax tipi tankerin ise Umman'ın Sohar limanına doğru ilerlediği kaydedildi.

UMMAN, GEMİLERİN GÜVENLİ GEÇİŞİ İÇİN ALTERNATİF ROTALAR BELİRLEDİ

Kpler ve Vortexa analistleri, geçen hafta Körfez içinde yaklaşık 90 milyon varil ham petrolün mahsur kaldığını tahmin etmişti.

Güney Kore Denizcilik Bakanlığı, bugün yaptığı açıklamada, Güney Koreli nakliyatçılar tarafından işletilen dört geminin boğazdan ayrıldığını, bunlardan birinin Güney Kore'ye, diğerlerinin ise üçüncü ülkelere doğru seyrettiğini bildirdi.

Bakanlık, Ortadoğu'daki çatışmaların başlangıcından bu yana mahsur kalan 26 gemiden 18'inin halen Körfez'de beklediğini aktardı.

Gemilerin, güvenli çıkış sağlamak amacıyla Umman ve Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) tarafından oluşturulan geçici deniz koridorlarını kullanıp kullanmadığı henüz netlik kazanmadı.

Umman, Hürmüz Boğazı'nı geçiş ücreti uygulamadan trafiğe açık tutacağını ve gemilerin güvenli geçişini kolaylaştırmak için mevcut nakliye rotasının kuzey ve güneyinde iki geçici güzergah belirlediğini duyurmuştu.

Arz hareketliliği sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) sevkiyatlarına da yansıdı. Boğazın batısında, Katar'dan kargo yüklemek üzere bekleyen "Shandong Redwood" ve "Milaha Qatar" adlı boş iki LNG tankerinin görüldüğü bildirildi.

Böylece, savaşın başlamasından bu yana Katar'da yükleme yapmak üzere boğazdan geçen boş LNG gemisi sayısı dokuza ulaşarak en yüksek seviyesine çıktı.

Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman el Sani, Financial Times'ın çarşamba günkü haberine göre, ülkesinin birkaç hafta içinde normal LNG üretimine döneceğini belirtti.

FİYATLAR SON DÖRT AYIN EN DÜŞÜK SEVİYESİNDE

Hürmüz Boğazı'ndaki petrol akışının normale döneceğine yönelik beklentiler, Brent petrol fiyatlarının çarşamba günü yüzde 1'in üzerinde değer kaybederek son dört ayın en düşük seviyesine gerilemesine neden oldu.

Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,56 düşüşle 75,88 dolara gerilerken, ABD Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı yüzde 1,6 kayıpla 72,07 dolardan işlem gördü.

Gün içinde Brent petrol, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının başladığı 28 Şubat öncesindeki en düşük seviye olan 75,37 doları test etti. WTI ise 3 Mart'tan bu yana en düşük seviye olan 71,55 dolara kadar çekildi.

KCM Trade baş piyasa analisti Tim Waterer, piyasanın İran petrolünün küresel pazara yeniden girmesini ve Hürmüz Boğazı'ndaki durumun normalleşmesini fiyatladığını belirtti.

Reuters'a konuşan Waterer, "Yaptırımların hafifletilmesi durumunda, tankerlerde depolanan önemli miktardaki stok göz önüne alındığında, İran'ın üretimi ve ihracatı aylardan ziyade haftalar içinde oldukça hızlı bir şekilde artabilir" değerlendirmesinde bulundu.

Fiyatlar üzerinde, ABD'nin Tahran'a yönelik ilk barış görüşmelerinin ardından tanıdığı ve İran'ın petrol satmasına izin veren 60 günlük yaptırım muafiyeti ile Lübnan'daki çatışmaların hafiflemesi de baskı oluşturdu.

IMO, ABD-İran ateşkes anlaşmasının ardından mahsur kalan yüzlerce geminin boğazdan geçişini sağlamak için bir tahliye planının yürürlükte olduğunu açıkladı.

Anlaşmanın kalıcılığı konusundaki belirsizlikler ise sürüyor. ABD Başkanı Donald Trump, salı günü yaptığı açıklamada İran'ın "sonsuza kadar" nükleer denetimleri kabul ettiğini öne sürerken, Tahran yönetimi böyle bir taviz vermediğini açıkladı.

Siebert Financial Yatırım Direktörü Mark Malek, piyasaların çözülmemiş nükleer sorunlar ve denetim anlaşmazlıklarıyla ilgili riskleri tam olarak hesaba katmadan, olumlu bir sonuca çok fazla güvendiğini ifade etti.

ASYALI RAFİNERİLER YENİ ALIMLARDA ACELE ETMİYOR

ABD'nin İran petrol satışlarına yönelik pazartesi günü onayladığı geçici yaptırım muafiyetinin, stokları dolu olan Asyalı rafinerilerden yoğun talep görmesi beklenmiyor.

Sektör kaynakları ve analistler, 21 Ağustos'a kadar geçerli olan ve İran menşeli ham petrol, petrol ürünleri ve petrokimya satışlarına izin veren muafiyet döneminde ana alıcının Çin'deki bağımsız rafineriler olacağını öngörüyor.

Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklık nedeniyle mart ayından bu yana ABD, Rusya, Afrika ve Latin Amerika'dan yoğun alım yapan Asyalı şirketlerin ağustos ayına kadar olan arz ihtiyaçlarını karşıladığı belirtildi.

İran Ulusal Petrol Şirketi (NIOC), Asyalı rafinerilerden petrol alımı için teklif talep ederken, spot satışlar için rakiplerinin Çin'e teslimat fiyatlarını hesaplıyor.

Fakat Asya'daki pek çok şirketin ağustosa kadar olan alımlarını tamamlamış olması nedeniyle İran petrolünün en büyük alıcısının Çin olmaya devam edeceği tahmin ediliyor.

Gemi takip firması Vortexa'nın verilerine göre, deniz üzerindeki İran ham petrolü son 48 saatte 6 milyon varil artarak 126 milyon varile ulaştı.

Bu miktarın yaklaşık yarısının Güney Çin Denizi veya Sarı Deniz'de beklediği, diğer yarısının da bu yöne doğru hareket halinde olduğu aktarıldı.

Hindistan'daki rafineriler ise ABD yaptırım muafiyetinin ağustos sonrasında da devam edeceğine dair güvence almadan İran'dan uzun vadeli alım taahhüdünde bulunmaya sıcak bakmıyor.